Let op! Geld lenen kost geld.
Achteraf betalen: overzichtelijk of financieel risicovol?
Achteraf betalen in het kort: de belangrijkste kernpunten
Wanneer je gebruikmaakt van een methode voor achteraf betalen, is het belangrijk om rekening te houden met de volgende juridische en financiële aspecten:
Toekomstige kredietregels: vanaf 20 november 2026 worden de nieuwe regels uit de herziene Europese Richtlijn Consumentenkrediet (CCD II) van toepassing. De BNPL-diensten die onder deze nieuwe regels vallen, komen daarmee onder de Wet op het financieel toezicht (Wft) en het toezicht van de AFM. De Nederlandse wetgeving die hiervoor nodig is, bevindt zich momenteel nog in het formele wetgevingsproces. Betalingsverplichting bij aankoop: bij achteraf betalen ontstaat een betalingsverplichting. Afhankelijk van de manier waarop het achteraf betalen is geregeld, kan die verplichting bij de webshop zelf of bij een externe Buy Now, Pay Later (BNPL)-aanbieder liggen. Het risico op incassokosten: betaal je een rekening niet op tijd? Dan moet je als consument eerst een formele 14-dagenaanmaning ontvangen voordat buitengerechtelijke incassokosten in rekening mogen worden gebracht. Je krijgt daarna minimaal 14 dagen de tijd om alsnog zonder extra kosten te betalen.
Risico op overbesteding: omdat er bij de bestelling niet direct geld van je betaalrekening wordt afgeschreven, waarschuwt de AFM dat achteraf betalen het risico op impulsaankopen en financiële overbesteding kan vergroten. Vooral jongere gebruikers kunnen hierbij kwetsbaar zijn.
De rol van het BKR vanaf november 2026: de invoering van CCD II zal gevolgen hebben voor het Nederlandse kredietregistratiestelsel. Nieuwe kredietvormen, waaronder bepaalde BNPL-diensten, kunnen daardoor binnen het kredietregistratiestelsel komen te vallen. Onder de nieuwe regels moeten kredietaanbieders beoordelen of consumenten het krediet kunnen terugbetalen en, wanneer de regels dat vereisen, het BKR-register raadplegen. De precieze regels voor het registreren van deze kredieten en eventuele betalingsachterstanden worden in het kader van de Nederlandse implementatie verder uitgewerkt.
Gevolgen bij langdurige achterstanden: dls je niet betaalt, kan de aanbieder je achteraf-betaalaccount blokkeren en een incassotraject starten. Een incassobureau mag zelf geen beslag leggen. Als betaling uitblijft, kan een gerechtsdeurwaarder namens de schuldeiser een dagvaarding uitbrengen, waarna een gerechtelijke procedure kan volgen. Pas wanneer er een executoriale titel is, zoals een rechterlijk vonnis of een dwangbevel, kan de deurwaarder daadwerkelijk overgaan tot loonbeslag of beslaglegging op goederen.
Hoe werkt het betalingsproces achter de schermen?
De aanbieder van de achteraf-betaaldienst stuurt je vervolgens bijvoorbeeld via e-mail of een app informatie over het openstaande bedrag en de uiterste betaaldatum. Bij sommige constructies neemt de externe aanbieder de betalingsafhandeling richting de webshop voor zijn rekening, maar de precieze werkwijze verschilt per aanbieder en betaalconstructie.
Op de Nederlandse markt zijn verschillende aanbieders actief. Zij bieden varianten aan zoals “betaal later”, waarbij je het volledige bedrag na bijvoorbeeld 14 of 30 dagen betaalt, of “betaal in termijnen”, waarbij het aankoopbedrag over meerdere betaalmomenten wordt verdeeld.
In economische zin lijkt achteraf betalen op een kortlopende kredietconstructie: je ontvangt het product voordat je het volledige aankoopbedrag hebt betaald. Juridisch verschilt de precieze kwalificatie echter per betaalconstructie en aanbieder.
Let op! Geld lenen kost geld.
Het verschil tussen regulier uitstel en betalen in termijnen
Binnen de markt van achteraf betalen (Buy Now, Pay Later of BNPL) zijn grofweg twee vormen te onderscheiden waarmee jongeren en studenten in webwinkels te maken kunnen krijgen:
De standaard achteraf-betaalmethode (14 tot 30 dagen): bij deze vorm ontvang je het product en betaal je het volledige openstaande bedrag later, meestal binnen 14 of 30 dagen. De betaling loopt afhankelijk van de betaalconstructie via de webshop zelf of via een achteraf-betaaldienst, zoals bijvoorbeeld: Klarna of Riverty.
Gespreid betalen in termijnen (bijv. in 3 delen): bij deze vorm betaal je het aankoopbedrag in meerdere termijnen. Bij betalen in drie termijnen wordt de eerste termijn bij de aankoop betaald en worden de resterende bedragen op latere momenten betaald.
Overweging: het is verstandig om gespreide betalingsregelingen alleen te gebruiken wanneer je zeker weet dat je de toekomstige betaaltermijnen binnen je budget kunt opvangen. Gebruik achteraf betalen liever niet om impulsaankopen te doen die je je eigenlijk niet kunt veroorloven.
Specifieke kredietkaarten van achteraf-betaaldiensten
In de huidige markt maken steeds meer jongeren gebruik van specifieke fysieke of digitale betaalkaarten die door achteraf-betaaldiensten (zoals bijvoorbeeld de Klarna Card) worden uitgegeven. Deze kaarten kunnen gekoppeld worden aan mobiele portemonnees zoals Apple Pay of Google Pay, waardoor je er ook in fysieke winkels en supermarkten mee kunt afrekenen.
🔹Bij regulier achteraf betalen kies je bij een aankoop meestal bewust voor een betaalmethode waarbij je later betaalt.
Met een betaalkaart van een achteraf-betaaldienst kun je de kaart bij het afrekenen gebruiken zoals je een gewone betaalkaart gebruikt. Je hoeft daarbij niet bij iedere afzonderlijke aankoop opnieuw een achteraf-betaaloptie in de webshop te selecteren.
🔹 Afhankelijk van de kaart en de aanbieder worden de betalingen vervolgens op een later moment verwerkt of gebundeld en van je rekening afgeschreven. De precieze betaaltermijn en voorwaarden verschillen per aanbieder.
Hoewel dit gebruiksgemak biedt, kan het ook financiële risico’s met zich meebrengen. Omdat het bedrag niet noodzakelijk direct van je gewone betaalrekening wordt afgeschreven, kan het moeilijker zijn om tijdens het doen van aankopen in te schatten hoeveel je in totaal nog moet betalen. Kleine dagelijkse uitgaven kunnen daardoor ongemerkt oplopen tot een groter openstaand bedrag.
Minder overzicht over je uitgaven: als betalingen pas later worden afgeschreven, kan het lastiger zijn om je actuele financiële ruimte in te schatten.
Risico op impulsaankopen: doordat je niet altijd direct geld van je betaalrekening ziet verdwijnen, kan de drempel om een aankoop te doen lager worden.
Betalingsproblemen: als meerdere aankopen later tegelijk moeten worden betaald, kan er een groter bedrag ontstaan dat je op één moment moet kunnen voldoen.
Mogelijke account- of kaartbeperkingen: bij betalingsproblemen kan een aanbieder maatregelen nemen, zoals het beperken of blokkeren van het gebruik van de kaart. Welke maatregelen worden genomen, verschilt per aanbieder en de voorwaarden van de kaart.
Vuistregel: als je moeite hebt om je uitgaven bij te houden of al regelmatig moeite hebt om rekeningen op tijd te betalen, is het verstandig om terughoudend te zijn met betaalkaarten waarmee je betaling kunt uitstellen.
Controleer regelmatig hoeveel je in totaal hebt uitgegeven en welk bedrag je nog moet betalen. Zorg ervoor dat je het verschuldigde bedrag op de vervaldatum daadwerkelijk kunt betalen. Stel, als de aanbieder deze mogelijkheid biedt, een lage bestedings- of kredietlimiet in die past binnen je budget. Onthoud: een betaalkaart waarmee je betalingen kunt uitstellen is niet hetzelfde als een gewone pinpas. Afhankelijk van de constructie kan het gebruik ervan leiden tot een betalings- of kredietverplichting. Vanaf 20 november 2026 vallen daarvoor kwalificerende kaarten met uitgestelde betaling onder het nieuwe wettelijke regime van CCD II.Kenmerken van achteraf betalen
Uitstel van betaling: je hoeft bij het online bestellen niet direct af te rekenen. Bij veel BNPL-diensten kun je de betaling bijvoorbeeld 14 of 30 dagen uitstellen. Dit kan praktisch zijn, maar het is belangrijk dat je op de betaaldatum voldoende geld beschikbaar hebt.Eerst controleren, dan betalen: bij sommige vormen van achteraf betalen ontvang je het product eerst en betaal je pas nadat je hebt besloten het product te houden. Dit kan bijvoorbeeld handig zijn wanneer je kleding of schoenen eerst wilt passen voordat je betaalt.Retourverwerking: wanneer je een bestelling (gedeeltelijk) retourneert, wordt het bedrag dat je nog moet betalen doorgaans aangepast aan de producten die je daadwerkelijk houdt. De precieze verwerking en het moment waarop dit zichtbaar wordt, verschillen per webshop en aanbieder.Laagdrempelig proces: bij veel BNPL-diensten is de beoordeling op dit moment minder uitgebreid dan bij reguliere consumptieve kredieten. BNPL-aanbieders zijn momenteel niet wettelijk verplicht om altijd een volledige inkomsten- en lastencontrole uit te voeren en zijn vaak niet aangesloten bij BKR. Vanaf 20 november 2026 verandert dit door de invoering van de herziene Europese Richtlijn Consumentenkrediet (CCD II). BNPL-diensten die onder de nieuwe regels vallen, komen dan onder het toezicht van de AFM en moeten aan strengere kredietregels voldoen. Kortom: achteraf betalen kan handig zijn omdat je de betaling kunt uitstellen en een product eerst kunt ontvangen en eventueel retourneren. Tegelijkertijd ontstaat er wel een betalingsverplichting. Afhankelijk van de betaalconstructie kan achteraf betalen juridisch als consumentenkrediet worden aangemerkt. Juist doordat je de betaling uitstelt, bestaat het risico dat je gemakkelijker meer uitgeeft dan binnen je budget past. De AFM waarschuwt daarom onder meer voor impulsaankopen, betalingsproblemen en het oplopen van schulden.
De risico's van achteraf betalen voor jongeren en studenten
Achteraf betalen lijkt in eerste instantie misschien onschuldig: je hoeft het aankoopbedrag immers niet direct te betalen. Toch kan juist dit uitstel financiële risico’s met zich meebrengen. Het kan bijvoorbeeld moeilijker worden om goed bij te houden hoeveel geld je nog beschikbaar hebt en welke bedragen je later nog moet betalen.
Wat begint met het uitstellen van één aankoop, kan zich opstapelen wanneer je meerdere bestellingen of betaalregelingen tegelijkertijd hebt openstaan. Zeker wanneer je bij verschillende aanbieders gebruikmaakt van achteraf betalen, kunnen meerdere betaalverplichtingen in dezelfde periode samenkomen. Als je deze bedragen niet op tijd kunt betalen, kunnen uiteindelijk incassokosten ontstaan.
Ook kan het ontbreken van een directe afschrijving ervoor zorgen dat een aankoop op het moment zelf minder zwaar aanvoelt. Hierdoor kan de drempel om een aankoop te doen lager worden. De AFM waarschuwt daarom voor het risico op impulsaankopen, overbesteding en betalingsproblemen bij achteraf betalen.
👉 Belangrijk: houd altijd bij hoeveel je nog moet betalen, wanneer de betaaltermijnen aflopen en of deze bedragen binnen je budget passen.
Hieronder lees je de belangrijkste financiële valkuilen van achteraf betalen en hoe je deze risico’s binnen je budget kunt beperken.
Let op: geld lenen kost geld.
Achteraf betalen kan, afhankelijk van de betaalconstructie, een vorm van consumentenkrediet zijn. Als je niet op tijd betaalt, kunnen incassokosten ontstaan. Onder de nieuwe regels die vanaf 20 november 2026 van toepassing worden op daarvoor kwalificerende BNPL-diensten, gelden bovendien strengere regels voor aanbieders en kredietverlening.
1. Onzichtbare schulden - het stapelt sneller dan je denkt
Een belangrijk risico van achteraf betalen is dat een aankoop minder als een directe uitgave kan aanvoelen, omdat het bedrag op het moment van bestellen niet direct van je bankrekening wordt afgeschreven. Daardoor kan het lastiger zijn om tijdens het doen van meerdere aankopen overzicht te houden over hoeveel geld je daadwerkelijk nog beschikbaar hebt. De AFM waarschuwt onder meer voor impulsaankopen, betalingsproblemen en het risico dat meerdere openstaande bedragen zich opstapelen.
Hypothetisch praktijkvoorbeeld:
Stel dat je in één maand vijf online bestellingen doet van gemiddeld €40 per stuk. Los van elkaar lijken dit misschien relatief kleine bedragen. Samen vormen deze aankopen echter een openstaand bedrag van €200. Als voor al deze aankopen dezelfde betaaltermijn van bijvoorbeeld 14 dagen geldt, kunnen de betaalmomenten relatief dicht bij elkaar liggen en moet je ervoor zorgen dat je op tijd voldoende geld beschikbaar hebt.
Als je meerdere achteraf-betaalaankopen bij verschillende aanbieders hebt lopen, kan het overzicht nog lastiger worden. De verschillende betaaltermijnen kunnen namelijk op verschillende momenten aflopen. Wanneer je niet op tijd betaalt, kunnen er bovendien extra kosten ontstaan.
Oriëntatietip voor je budget: noteer iedere aankoop waarbij je kiest voor “betaal later” direct in je budgetoverzicht. Reserveer het verschuldigde bedrag alvast, zodat je het geld niet ongemerkt aan andere dagelijkse uitgaven besteedt.
2. Verleiding en impulsaankopen
Achteraf betalen kan de drempel om een aankoop te doen verlagen. Bij het afrekenen hoef je het bedrag namelijk niet altijd direct van je bankrekening te betalen. De AFM waarschuwt dat hierdoor het risico op impulsaankopen kan toenemen. Vooral bij consumptiegoederen zoals kleding en cosmetica kan achteraf betalen ervoor zorgen dat consumenten gemakkelijker een aankoop doen die zij anders misschien zouden uitstellen of niet zouden doen.
Vooral onder jongere gebruikers zijn er aandachtspunten. Uit onderzoek van de AFM blijkt dat gebruikers onder de 35 jaar vaker betalingsproblemen hebben. De AFM ziet daarnaast aanwijzingen voor een minder goede financiële gezondheid bij een deel van de BNPL-gebruikers onder de 35 jaar.
Psychologisch effect: achteraf betalen kan ervoor zorgen dat de financiële gevolgen van een aankoop minder direct voelbaar zijn. Je ziet het geld op het moment van bestellen immers niet direct van je bankrekening verdwijnen. Daardoor kan het gemakkelijker zijn om meerdere aankopen te doen zonder meteen stil te staan bij het totaalbedrag dat later nog betaald moet worden.
Het risico ontstaat vooral wanneer meerdere aankopen zich opstapelen. Wat afzonderlijk kleine bedragen lijken, kunnen samen een aanzienlijk bedrag vormen dat op een later moment moet worden betaald. De AFM waarschuwt daarom onder meer voor impulsaankopen, schuldgewenning en schuldenstapeling.
3. De incassokosten en het wettelijke traject bij een achterstand
Als je een rekening niet op tijd betaalt, kan de schuldeiser je aanmanen om alsnog te betalen. Bij consumenten moet de schuldeiser, voordat wettelijke buitengerechtelijke incassokosten in rekening kunnen worden gebracht, een aanmaning sturen waarin je minimaal 14 dagen de tijd krijgt om na ontvangst van de aanmaning te betalen. De termijn van 14 dagen begint te lopen op de dag na ontvangst van de aanmaning. In deze aanmaning moet ook worden vermeld welk bedrag aan incassokosten in rekening kan worden gebracht als je niet op tijd betaalt.
Hieronder een overzicht in eenvoudige vorm dat laat zien hoe het wettelijke traject bij een betalingsachterstand kan verlopen en wat de gevolgen kunnen zijn wanneer je de wettelijke betaaltermijn uit de aanmaning ongebruikt laat verstrijken:
| Situatie | Wat gebeurt er? | Mogelijke gevolgen |
|---|---|---|
Openstaande rekening (bijv. €19 of €75) |
De betalingstermijn verstrijkt zonder betaling. |
De schuldeiser kan je aanmanen. Om buitengerechtelijke incassokosten bij een consument te kunnen rekenen, moet aan de wettelijke voorwaarden worden voldaan. |
14-dagenaanmaning ontvangen |
Je krijgt minimaal 14 dagen de tijd om alsnog te betalen. Deze termijn begint te lopen op de dag na ontvangst van de aanmaning. |
Betaal je binnen deze termijn volledig, dan zijn wettelijke buitengerechtelijke incassokosten niet verschuldigd. |
Betaling blijft uit na de termijn |
De termijn uit de aanmaning verstrijkt zonder volledige betaling. |
Als aan alle wettelijke voorwaarden is voldaan, kunnen buitengerechtelijke incassokosten worden gevorderd. Voor consumenten geldt een wettelijk minimum van €40 Ook kan wettelijke rente verschuldigd zijn. |
Aanhoudende wanbetaling |
De schuld blijft ondanks aanmaningen onbetaald. |
De schuldeiser kan verdere incassomaatregelen nemen en uiteindelijk een gerechtelijke procedure starten. |
Rechterlijke procedure |
De zaak kan aan de rechter worden voorgelegd. |
Als een executoriale titel wordt verkregen, bijvoorbeeld een uitvoerbaar rechterlijk vonnis, kan een gerechtsdeurwaarder het vonnis ten uitvoer leggen. Daaronder kan in bepaalde gevallen beslag vallen. |
Hoe hoog zijn de incassokosten?
Voor consumenten geldt een wettelijk systeem voor buitengerechtelijke incassokosten. Over de eerste €2.500 van de vordering mag maximaal 15% aan incassokosten worden berekend. Daarbij geldt een wettelijk minimum van €40. Een schuldeiser mag dus bij een kleine vordering, zoals €19 of €75, maximaal €40 aan incassokosten rekenen zodra aan alle wettelijke voorwaarden is voldaan. De kosten mogen ook lager worden vastgesteld.
Het gaat hierbij niet om een afronding van 15% naar €40. €40 is het wettelijke minimum voor buitengerechtelijke incassokosten.
In sommige situaties kan daarnaast 21% btw over de incassokosten worden berekend wanneer de schuldeiser de btw over de incassodienst niet kan verrekenen. Bij €40 aan incassokosten kan het bedrag daardoor oplopen tot €48,40.
Belangrijk: je bent niet automatisch €40 aan incassokosten verschuldigd zodra je één dag te laat betaalt. Eerst moet aan de wettelijke voorwaarden worden voldaan. Bij consumenten moet onder meer een juiste veertiendagenaanmaning zijn verstuurd en moet de volledige wettelijke termijn zijn verstreken.
Wettelijke rente
Naast incassokosten kan onder de wettelijke voorwaarden ook wettelijke rente verschuldigd zijn. Voor overeenkomsten tussen een consument en een bedrijf bedraagt de wettelijke rente voor niet-handelstransacties sinds 1 januari 2026 4%.
Wat gebeurt er daarna?
Een schuldeiser kan een incassobureau inschakelen om de schuld te innen. Een incassobureau kan zelf geen beslag leggen.
Als betaling ondanks aanmaningen en een eventueel incassotraject uitblijft, kan de schuldeiser een gerechtelijke procedure starten. Een gerechtsdeurwaarder kan namens de schuldeiser een dagvaarding uitbrengen. De rechter kan vervolgens uitspraak doen over de schuld en eventuele bijkomende kosten.
Pas wanneer er een executoriale titel beschikbaar is, bijvoorbeeld een rechterlijk vonnis dat ten uitvoer kan worden gelegd, kan een gerechtsdeurwaarder daadwerkelijk executiemaatregelen nemen. Daaronder kunnen bijvoorbeeld loonbeslag of beslag op bepaalde goederen vallen.
Gevolgen in de praktijk: een relatief kleine betalingsachterstand kan door incassokosten aanzienlijk duurder worden. Bij een openstaande rekening van €19 kan het wettelijke minimum van €40 aan incassokosten, zodra dit rechtmatig in rekening kan worden gebracht, al meer dan het dubbele van de oorspronkelijke rekening bedragen. In sommige situaties kan daar nog btw overheen komen. Daarom is het verstandig om betalingsachterstanden zo snel mogelijk op te lossen en openstaande facturen goed bij te houden.
4. Hoe zit het met het BKR-register bij achteraf betalen?
De regels rondom achteraf betalen (Buy Now, Pay Later) veranderen de komende jaren. Het is daarom belangrijk om te weten dat achteraf betalen gevolgen kan hebben voor je financiële situatie.
Nieuwe regels vanaf 20 november 2026
Door de invoering van de herziene Europese Richtlijn Consumentenkrediet (CCD II) gaan voor BNPL-diensten die onder deze regels vallen strengere regels gelden. Deze diensten komen onder het toepassingsbereik van de Wet op het financieel toezicht (Wft) en het toezicht van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Er gaan onder meer strengere regels gelden voor verantwoorde kredietverlening, kredietwaardigheidsbeoordeling en leeftijdsverificatie.
De rol van het BKR
De invoering van CCD II heeft ook gevolgen voor het Nederlandse kredietregistratiestelsel. Door de uitbreiding van het kredietbegrip komen nieuwe kredietvormen, waaronder BNPL, binnen de reikwijdte van de nieuwe kredietregels. Kredietaanbieders die onder de nieuwe regels vallen, moeten het kredietregister raadplegen. De precieze uitwerking van de registratie van BNPL-kredieten en eventuele betalingsachterstanden wordt binnen de Nederlandse implementatie verder uitgewerkt.
Gevolgen voor toekomstige leningen
Een geregistreerd krediet of een betalingsachterstand kan gevolgen hebben voor een toekomstige aanvraag voor bijvoorbeeld een hypotheek of andere lening. Een kredietverstrekker kan bij de beoordeling rekening houden met je bestaande kredietverplichtingen en eventuele geregistreerde betalingsachterstanden.
De gevolgen bij wanbetaling
Blokkering van de dienst: bij een betalingsachterstand kan de aanbieder je account of de mogelijkheid om opnieuw gebruik te maken van achteraf betalen blokkeren.
Incassomaatregelen: als je een rekening niet op tijd betaalt, kan de aanbieder je herinneren aan de betalingsverplichting en, wanneer aan de wettelijke voorwaarden is voldaan, een 14-dagenaanmaning sturen. Betaal je daarna nog steeds niet, dan kunnen buitengerechtelijke incassokosten en wettelijke rente verschuldigd worden. Voor consumenten geldt voor de buitengerechtelijke incassokosten een wettelijk minimum van €40.
Civielrechtelijke procedure: als betaling ondanks aanmaningen en incassomaatregelen uitblijft, kan de schuldeiser uiteindelijk een gerechtelijke procedure starten. Een gerechtsdeurwaarder kan namens de schuldeiser een dagvaarding uitbrengen. Als daarna een executoriale titel beschikbaar is, bijvoorbeeld een uitvoerbaar rechterlijk vonnis, kan de gerechtsdeurwaarder het vonnis ten uitvoer leggen. In bepaalde gevallen kan daarbij beslag worden gelegd.
Oriëntatietip voor je budget: gebruik achteraf betalen alleen als je het volledige aankoopbedrag al beschikbaar hebt. Reserveer het bedrag direct in je budget en betaal de factuur op tijd. Zo voorkom je dat meerdere openstaande betalingen zich ongemerkt opstapelen.
5. De psychologische valkuil: het uitstellen van de "betaalpijn"
Achteraf betalen kan ervoor zorgen dat je het financiële effect van een aankoop minder direct ervaart. Je ontvangt het product meteen, terwijl de betaling pas later plaatsvindt. Hierdoor kan de directe “pijn van het betalen” kleiner aanvoelen en wordt de financiële verplichting naar een later moment verschoven.
Dit kan vooral een risico vormen wanneer je meerdere aankopen tegelijk met achteraf betalen doet. Onderzoek naar BNPL laat zien dat jongeren relatief vaak gebruikmaken van deze betaalvorm. Zo blijkt uit onderzoek van de Amerikaanse Consumer Financial Protection Bureau (CFPB) dat consumenten van 18 tot 24 jaar relatief vaak BNPL gebruiken en dat BNPL bij deze groep een groter aandeel van de totale consumentenschuld kan vormen.
Daarnaast waarschuwt de AFM dat digitale betaalmogelijkheden en andere digitale verleidingen het voor consumenten, en met name jongeren, gemakkelijker kunnen maken om impulsieve financiële beslissingen te nemen.
De impact van digitale marketingtechnieken:
Webwinkels en BNPL-aanbieders gebruiken digitale marketing en gepersonaliseerde technieken om consumenten te bereiken en aankoopbeslissingen te beïnvloeden. Onderzoek van de CFPB laat bijvoorbeeld zien dat BNPL-aanbieders consumentengegevens kunnen gebruiken voor marketing en om de kans op extra aankopen te vergroten.
Het is daarom verstandig om je bewust te blijven van het verschil tussen iets kunnen kopen en iets daadwerkelijk kunnen betalen.
💡 Overweging bij het afrekenen:
vraag jezelf vóór het selecteren van de betaalmethode altijd af:
“Zou ik dit product ook kopen als het bedrag nu direct van mijn bankrekening zou worden afgeschreven?”
Als het antwoord nee is, is dat een belangrijk signaal om de aankoop nog eens te overwegen.
6. Versnipperd overzicht en administratieve stress
Aangezien platforms zoals bijvoorbeeld Klarna, Riverty of Billink elk gebruikmaken van eigen applicaties, communicatiekanalen en e-mailsystemen, kan het overzicht bij het gelijktijdig gebruik van meerdere diensten snel verloren gaan.
Het risico van een onoverzichtelijke administratie op een rij:
Het over het hoofd zien van de oorspronkelijke betaaldatum → hierdoor kan de eerste betalingstermijn verstrijken en kan de aanbieder verdere betalingsherinneringen of, wanneer aan de wettelijke voorwaarden is voldaan, een 14-dagenaanmaning sturen.
Het ongebruikt voorbij laten gaan van de 14-dagenaanmaning → als je ook binnen deze wettelijke termijn niet betaalt en aan alle wettelijke voorwaarden is voldaan, kunnen buitengerechtelijke incassokosten en wettelijke rente verschuldigd worden. Voor consumenten geldt voor de buitengerechtelijke incassokosten een wettelijk minimum van €40.
Meerdere openstaande facturen bij verschillende aanbieders → hierdoor kunnen meerdere betalingsverplichtingen zich tegelijkertijd opstapelen. Wanneer verschillende vorderingen uiteindelijk in de incassofase terechtkomen, kunnen per vordering afzonderlijk incassokosten verschuldigd worden. Dit kan de financiële druk en administratieve stress verder vergroten.
Administratieve overweging: om het overzicht te behouden, kan het helpen om alle achteraf-betaalrekeningen op één plek bij te houden. Je kunt bijvoorbeeld een aparte, gemarkeerde digitale map in je e-mailbox gebruiken of de vervaldata opnemen in je agenda. Nog belangrijker is dat je bij iedere aankoop direct het verschuldigde bedrag in je budget reserveert.
Hoe houd je achteraf betalen beheersbaar binnen je budget?
Gebruik achteraf betalen bewust en alleen wanneer je het volledige aankoopbedrag al kunt betalen; zo houd je controle over je uitgaven en voorkom je dat betalingsverplichtingen zich opstapelen.
Praktische richtlijnen voor verantwoord budgetbeheer:
Gebruik de methode voor gemak, niet als noodoplossing — kies bijvoorbeeld voor achteraf betalen als je een product eerst thuis wilt passen of controleren. Gebruik de betaalmethode niet om een aankoop te doen die je anders niet zou kunnen betalen.
Voldoe de factuur zo snel mogelijk — maak er bijvoorbeeld een gewoonte van om de openstaande rekening direct te betalen zodra je hebt besloten het product te houden. Zo voorkom je dat verschillende betalingen zich ongemerkt opstapelen.
Beperk het aantal openstaande betalingen — hoe minder openstaande betalingsverplichtingen je tegelijkertijd hebt, hoe gemakkelijker het is om overzicht te houden over wat je nog moet betalen.
Controleer regelmatig je e-mail en de bijbehorende app — betalingsherinneringen kunnen afkomstig zijn van de aanbieder van de achteraf-betaaldienst en niet van de webshop zelf. Controleer daarom regelmatig welke bedragen nog openstaan en wanneer ze betaald moeten zijn. Schakel, als de aanbieder dit aanbiedt, ook pushmeldingen in. Zo is de kans kleiner dat je een betaalverzoek of herinnering over het hoofd ziet.
⚠️ Let op gemiste betaaltermijnen — betaal je een opeisbare rekening niet op tijd, dan kan de schuldeiser onder de wettelijke voorwaarden buitengerechtelijke incassokosten en wettelijke rente vorderen. Bij consumenten moet daarvoor eerst een kosteloze aanmaning worden verstuurd waarin minimaal 14 dagen wordt gegeven om alsnog te betalen. Betaal je daarna nog steeds niet en is aan alle wettelijke voorwaarden voldaan, dan kunnen buitengerechtelijke incassokosten verschuldigd worden. Het wettelijke minimum daarvan is €40.
Onthoud goed: achteraf betalen kan juridisch als krediet worden aangemerkt. Welke regels precies gelden, hangt af van de specifieke betaalconstructie. Houd daarom altijd zelf goed bij welke betalingsverplichtingen je aangaat en zorg ervoor dat je het volledige bedrag op tijd kunt betalen.
Wat kost achteraf betalen in de praktijk bij een achterstand?
Zolang je een openstaande factuur op tijd volledig betaalt, hoef je voor de achteraf-betaaldienst zelf doorgaans geen rente of incassokosten te betalen. Betaal je een opeisbare rekening niet op tijd, dan kan de schuldeiser onder de wettelijke voorwaarden buitengerechtelijke incassokosten en wettelijke rente vorderen.
Bij consumenten moet de schuldeiser eerst een kosteloze aanmaning sturen waarin minimaal 14 dagen wordt gegeven om alsnog te betalen. Als je daarna nog steeds niet volledig betaalt en aan alle wettelijke voorwaarden is voldaan, kunnen buitengerechtelijke incassokosten worden gevorderd. Het wettelijke minimum van deze incassokosten bedraagt €40.
| Type aankoop / Hypothetisch voorbeeld | Oorspronkelijk aankoopbedrag | Tijdens de 14-dagenbrief | Maximale wettelijke incassokosten daarna |
|---|---|---|---|
Sneakers via achteraf-optie |
€80,00 |
Geen incassokosten als je binnen de termijn volledig betaalt |
€40,00 → totale hoofdsom €120,00, exclusief eventuele wettelijke rente |
Laptop via achteraf-optie |
€600,00 |
Geen incassokosten als je binnen de termijn volledig betaalt |
€90,00 → totale hoofdsom €690,00, exclusief eventuele wettelijke rente |
Wettelijke staffel: de buitengerechtelijke incassokosten worden berekend volgens een wettelijke staffel. Over de eerste €2.500 van de vordering geldt een maximum van 15%, maar er geldt een minimum van €40. Daardoor zijn de incassokosten bij een vordering van €80 maximaal €40, terwijl ze bij €600 maximaal €90 bedragen.
Let op: de genoemde bedragen zijn exclusief eventuele wettelijke rente en, in bepaalde situaties, btw over de incassokosten.
💡 Belangrijk: €40 is het wettelijke minimum aan buitengerechtelijke incassokosten. Dit bedrag wordt niet automatisch bij iedere betalingsachterstand toegevoegd. De kosten kunnen pas worden gevorderd wanneer aan de wettelijke voorwaarden is voldaan.
Is het gebruik van achteraf betalen onverantwoord?
Niet per se. Achteraf betalen kan op zichzelf een handige betaalmethode zijn, zolang je voldoende geld beschikbaar hebt en goed overzicht houdt over je betalingsverplichtingen.
🔹 Gebruik de methode bij voorkeur voor een duidelijke reden — bijvoorbeeld bij retourgevoelige aankopen, zoals kleding of schoenen die je eerst thuis wilt passen.
🔹 Betaal de openstaande factuur zo snel mogelijk — bijvoorbeeld zodra je hebt besloten welke producten je houdt. Zo voorkom je dat openstaande betalingen zich opstapelen.
🔹 Houd overzicht over je betalingsverplichtingen — controleer regelmatig de bijbehorende app, e-mail en eventuele pushmeldingen, zodat je weet welke bedragen nog openstaan en wanneer je moet betalen.
Gebruik achteraf betalen niet als noodoplossing — kies deze betaalmethode niet omdat je op dat moment onvoldoende geld hebt om de aankoop te betalen of omdat je een tijdelijk geldtekort wilt overbruggen.
Belangrijk uitgangspunt: achteraf betalen kan juridisch als krediet worden aangemerkt, afhankelijk van de specifieke betaalconstructie. Als je merkt dat je regelmatig achteraf betalen nodig hebt omdat je een aankoop anders niet kunt betalen, kan dat een belangrijk signaal zijn dat je uitgaven niet goed aansluiten bij je beschikbare budget.
Wat is verstandiger: direct afrekenen of achteraf betalen?
Direct afrekenen via iDEAL of je reguliere bankpas is in de basis de meest overzichtelijke keuze voor je budgetbeheer. Je betaalt het bedrag direct, waardoor je meteen ziet wat een aankoop met je beschikbare saldo doet. Bij achteraf betalen blijft het bedrag juist nog openstaan en moet je later rekening houden met de betalingsverplichting.
Achteraf betalen kan vooral handig zijn bij online aankopen waarbij je de producten eerst thuis wilt bekijken, passen of beoordelen voordat je definitief beslist wat je houdt.
Als vuistregel kun je de volgende indeling hanteren:
🔹 Direct betalen bij dagelijkse uitgaven, boodschappen, vaste lasten en aankopen waarvan je verwacht dat je ze houdt, zoals een telefoon of laptop.
🔹 Achteraf betalen kan handig zijn bij retourgevoelige aankopen, zoals kleding of schoenen, waarbij je vooraf niet zeker weet welke producten je uiteindelijk wilt houden.
Oriëntatietip: je kunt het gemak van achteraf betalen combineren met gezond budgetbeheer door het volledige aankoopbedrag direct te reserveren. Zodra je weet welke producten je houdt, kun je de openstaande factuur eventueel direct betalen. Zo voorkom je dat meerdere openstaande bedragen zich ongemerkt opstapelen.
Belangrijk: kies achteraf betalen nooit omdat je het aankoopbedrag op dat moment niet kunt betalen. Gebruik de betaalmethode alleen wanneer je het volledige bedrag al beschikbaar hebt en de betalingsverplichting binnen je budget past.
Wanneer kun je achteraf betalen beter volledig vermijden?
Hoewel de drempel om “later te betalen” laag is, is het verstandig om achteraf betalen niet te gebruiken in situaties waarin je het aankoopbedrag niet daadwerkelijk kunt dragen.
Wanneer je het aankoopbedrag op dit moment niet beschikbaar hebt en je afhankelijk bent van een toekomstige storting, zoals je studiefinanciering of bijbaansalaris, om de factuur te kunnen betalen.
Wanneer je maandelijks al moeite hebt om rond te komen of regelmatig financiële stress ervaart.
Wanneer je al meerdere financiële verplichtingen hebt en daardoor weinig ruimte overhoudt in je budget. Denk bijvoorbeeld aan andere leningen, betalingsregelingen of openstaande rekeningen.
Wanneer je merkt dat je regelmatig impulsaankopen doet vanuit verveling, sociale druk of emoties. Achteraf betalen kan de drempel om zo’n aankoop te doen verlagen.
👉 Belangrijk: achteraf betalen is geen oplossing voor een tekort aan geld. Als je het aankoopbedrag nu niet kunt betalen, is het meestal verstandiger om de aankoop uit te stellen. Zo voorkom je dat nieuwe betalingsverplichtingen zich boven op bestaande financiële verplichtingen stapelen.
Wordt jouw consumentengedrag digitaal gevolgd?
Achteraf-betaaldiensten, zoals bijvoorbeeld Klarna of Riverty, kunnen verschillende gegevens verwerken over je bestellingen en betalingsgedrag. Denk aan informatie over je aankoop, de waarde van een bestelling, je bestelgeschiedenis en je betalingsgeschiedenis. Aanbieders kunnen deze gegevens gebruiken voor onder meer risicobeoordeling, fraudepreventie en het bepalen of je een bepaalde betaalmethode kunt gebruiken.
Dat betekent dat je betalingsgedrag ook kan worden meegewogen wanneer je eerder gebruik hebt gemaakt van een achteraf-betaaldienst. Een aanbieder kan bijvoorbeeld beoordelen of een nieuwe betaling achteraf verantwoord is. De precieze manier waarop dit gebeurt, verschilt per aanbieder en betaalmethode.
Bij sommige diensten wordt een geautomatiseerde of statistische beoordeling gebruikt om het risico op betalingsproblemen of fraude in te schatten. Riverty vermeldt bijvoorbeeld dat het voor bepaalde betaalmethoden onder meer eerdere betalingsgegevens en informatie van kredietbeoordelingsbureaus kan gebruiken bij de beoordeling of een consument de betaalmethode kan gebruiken.
Een betalingsachterstand kan er daarnaast toe leiden dat een aanbieder de mogelijkheid om opnieuw achteraf te betalen beperkt of blokkeert. Welke gevolgen een betalingsachterstand precies heeft, verschilt per aanbieder en situatie.
Budgettaire overweging: je hoeft achteraf betalen niet te gebruiken om een bepaalde “goede score” bij een aanbieder op te bouwen. Het belangrijkste is dat je alleen een betalingsverplichting aangaat die binnen je budget past en dat je de factuur op tijd betaalt. Wil je het risico op het missen van een betaaldatum zo klein mogelijk maken? Dan kun je het verschuldigde bedrag direct reserveren en de factuur, zodra je weet wat je houdt, handmatig betalen via je bank-app.Overzichtelijke alternatieven voor achteraf betalen
Wil je het risico op onbewuste schuldopbouw en administratieve stress zo klein mogelijk maken? Dan kun je binnen je budgetbeheer gebruikmaken van de volgende alternatieven:
Direct afrekenen via bijvoorbeeld iDEAL/Wero: je betaalt de aankoop direct, waardoor je meteen ziet wat de uitgave met je beschikbare banksaldo doet. Je voorkomt daarmee dat er voor deze aankoop een openstaande BNPL-factuur ontstaat.
Het hanteren van een aparte betaalrekening: je kunt een afzonderlijke bankrekening gebruiken met een vast budget dat bijvoorbeeld bedoeld is voor online winkelen. Zo houd je de uitgaven binnen een vooraf bepaald bedrag.
Digitale budgettools: gebruik een budgetapp of de budgetfuncties van je eigen bank om uitgaven bij te houden en vooraf limieten of budgetcategorieën in te stellen.
Eerst sparen, daarna pas aanschaffen: koop een product pas wanneer je het benodigde bedrag daadwerkelijk beschikbaar hebt. Zo hoef je een aankoop niet te financieren met een betalingsregeling of krediet.
Een ‘virtuele afkoelperiode’ hanteren: laat een product bijvoorbeeld 24 uur in je winkelmandje staan voordat je afrekent. Vraag jezelf daarna af of je het product nog steeds nodig hebt en of de aankoop binnen je budget past. Zo geef je jezelf bewust tijd om een impulsaankoop te voorkomen.
👉 Kortom: direct betalen, vooraf budgetteren en bewust tijd nemen voor een aankoop kunnen helpen om je uitgaven overzichtelijk te houden en te voorkomen dat meerdere betalingsverplichtingen zich ongemerkt opstapelen.
Actuele graadmeters en trends
Recente onderzoeken laten zien dat jongeren regelmatig te maken hebben met verschillende digitale betaalmethoden. Vooral het combineren van betaalverzoeken en achteraf betalen kan het overzicht over de eigen financiën lastiger maken.
Moeite met betaalverzoeken: uit onderzoek van het Nibud onder scholieren blijkt dat ongeveer 1 op de 3 jongeren moeite heeft met het bijhouden van betaalverzoeken. Scholieren versturen gemiddeld ongeveer 20 betaalverzoeken per maand. Deze cijfers gaan over betaalverzoeken en niet specifiek over achteraf betalen.
Gebruik van achteraf betalen onder minderjarigen: ongeveer 13% van de scholieren van 12 tot 18 jaar geeft aan gebruik te maken van achteraf betalen. Achteraf betalen is voor minderjarigen niet bedoeld; aanbieders moeten voorkomen dat jongeren onder de 18 jaar hiervan gebruikmaken.
Te late betalingen: van de scholieren die achteraf betalen gebruikt, heeft bijna een kwart weleens een rekening te laat betaald. Een betalingsachterstand kan vervolgens leiden tot herinneringen en, wanneer aan de wettelijke voorwaarden is voldaan, extra kosten.
Onbekendheid met de leeftijdsgrens: uit hetzelfde onderzoek blijkt dat meer dan de helft van de gebruikers niet weet dat er een leeftijdsgrens geldt voor achteraf betalen.
Achteraf betalen in fysieke winkels: uit een afzonderlijke flitspeiling onder 677 jongeren van 16 tot 21 jaar bleek dat 6 op de 10 jongeren achteraf betalen in fysieke winkels geen goed idee vindt. De jongeren noemen onder meer het risico dat deze betaalmethode het makkelijker maakt om geld uit te geven dat zij eigenlijk niet hebben.
Te late betaling onder jongeren: in dezelfde flitspeiling gaf 1 op de 7 jongeren aan weleens te laat te hebben betaald bij achteraf betalen. Van deze groep kreeg 1 op de 10 daarna te maken met een aanmaning of aanvullende kosten.
Belangrijke verandering vanaf 20 november 2026
Vanaf 20 november 2026 treedt de herziene Europese Richtlijn Consumentenkrediet (CCD II) in werking. Voor BNPL-diensten die onder de nieuwe regels vallen, betekent dit onder meer dat zij binnen het toepassingsbereik van de Wft kunnen komen en onder toezicht van de AFM kunnen vallen. Er gaan daarnaast nieuwe verplichtingen gelden op het gebied van onder meer verantwoorde kredietverlening, kredietwaardigheidsbeoordeling en leeftijdsverificatie.
Kortom: digitale betaalmethoden zijn voor jongeren steeds normaler geworden. De onderzoeken laten tegelijkertijd zien dat het bijhouden van meerdere openstaande betalingen lastig kan zijn. Daarom is het belangrijk om niet alleen te kijken naar het aankoopbedrag, maar ook naar alle betalingsverplichtingen die daarna nog volgen.
Richtlijnen voor een verantwoord budgetbeheer
Betaal de openstaande factuur op tijd en houd de uiterste betaaldatum goed in de gaten. Zo verklein je het risico op een betalingsachterstand en eventuele extra kosten.
Houd een centraal overzicht bij van al je openstaande en toekomstige betalingsverplichtingen. Dit kan bijvoorbeeld in Microsoft Excel, in de budgetfunctie van je bank-app of met een digitale budgetapp.
Schakel pushmeldingen en andere meldingen in bij de apps die je gebruikt voor achteraf betalen. Zo is de kans kleiner dat je een betalingsdatum over het hoofd ziet.
Controleer vóór iedere aankoop of deze binnen je budget past. Zorg ervoor dat je het volledige bedrag kunt betalen zonder daarvoor afhankelijk te zijn van toekomstig inkomen.
Wees terughoudend met gespreid betalen in termijnen wanneer je weinig financiële ruimte hebt of al meerdere betalingsverplichtingen hebt lopen. Meerdere termijnen kunnen het lastiger maken om overzicht te houden.
Oriëntatietip voor je administratie: het kan helpen om binnen je bank-app een apart budget voor online aankopen in te stellen, bijvoorbeeld maximaal €100 per maand. Kies een bedrag dat past bij je eigen inkomsten en vaste lasten. Zo houd je vooraf rekening met hoeveel ruimte je daadwerkelijk hebt om uit te geven.
Veelgemaakte fouten met achteraf betalen
Achteraf betalen niet zien als een betalingsverplichting — bij achteraf betalen hoef je het bedrag niet direct af te rekenen, maar je blijft wel verplicht om de factuur op tijd te betalen. Behandel iedere bestelling daarom in je budget als een bedrag dat al is uitgegeven en waarvoor je het geld beschikbaar moet houden. Digitale facturen of notificaties over het hoofd zien — een gemiste e-mail, appmelding of betalingsherinnering kan ertoe leiden dat je een uiterste betaaldatum mist. Bij een betalingsachterstand kunnen vervolgens de wettelijke stappen voor het innen van de vordering in werking treden. Zorg daarom dat je meldingen goed kunt ontvangen en houd je openstaande facturen bij. Een wettelijke 14-dagenaanmaning negeren — als voor het in rekening brengen van buitengerechtelijke incassokosten een 14-dagenaanmaning vereist is, moet je na ontvangst minimaal 14 dagen de gelegenheid krijgen om alsnog te betalen zonder die incassokosten. Betaal je daarna nog steeds niet en is aan alle wettelijke voorwaarden voldaan, dan kunnen buitengerechtelijke incassokosten en wettelijke rente verschuldigd worden. Voor consumenten geldt voor de incassokosten een wettelijk minimum van €40. Gelijktijdig gebruikmaken van meerdere betaalapps — meerdere openstaande facturen bij verschillende aanbieders kunnen het lastiger maken om overzicht te houden over wat je nog moet betalen en wanneer. Houd daarom alle betalingsverplichtingen centraal bij. Online winkelen vanuit verveling of een impuls — geef jezelf bij twijfel tijd om na te denken voordat je een aankoop doet. Een eenvoudige methode is om een product bijvoorbeeld 24 uur in je winkelmandje te laten staan en daarna opnieuw te beoordelen of je het echt nodig hebt en of de aankoop binnen je budget past.
Kort samengevat
🔹 Achteraf betalen is geen extra budget: je stelt de betaling uit, maar de betalingsverplichting blijft bestaan. Gebruik deze betaalmethode daarom alleen wanneer je het volledige aankoopbedrag daadwerkelijk kunt betalen.
🔹 Een gemiste betaling kan extra kosten veroorzaken: als je niet op tijd betaalt, kunnen na de vereiste aanmaning en het verstrijken van de wettelijke termijn buitengerechtelijke incassokosten worden gevorderd. Voor consumenten geldt daarbij een wettelijk minimum van €40, mits aan alle wettelijke voorwaarden is voldaan.
🔹 Overzicht is belangrijk: wanneer je meerdere aankopen of verschillende achteraf-betaaldiensten tegelijk gebruikt, kunnen betalingsverplichtingen zich ongemerkt opstapelen. Houd daarom bij welke bedragen nog openstaan en wanneer deze betaald moeten worden.
🔹 Direct betalen kan administratief eenvoudiger zijn: als je het product wilt houden en het bedrag al beschikbaar hebt, kun je ervoor kiezen de openstaande rekening direct te voldoen. Daarmee verklein je het risico dat je een betaaltermijn vergeet.
🔹 Wees kritisch op commerciële verleiding: achteraf betalen kan het aankoopproces laagdrempeliger maken. De AFM waarschuwt dat consumenten hierdoor financiële problemen kunnen krijgen wanneer zij hun betalingsverplichtingen onvoldoende overzien.
Belangrijk: achteraf betalen kan handig zijn, maar het verschuiven van een betaling verandert niets aan je financiële verplichting. Zorg daarom dat je het bedrag kunt betalen voordat je de aankoop doet en houd je openstaande betalingen goed bij.
Let op: de regels rondom Buy Now, Pay Later veranderen. Vanaf 20 november 2026 gaan de nieuwe regels uit de herziene Richtlijn Consumentenkrediet (CCD II) gelden. Daardoor vallen BNPL-diensten die onder de nieuwe regels vallen onder aanvullende wettelijke verplichtingen en het toezicht van de AFM. De precieze Nederlandse uitwerking van sommige onderdelen, waaronder het kredietregistratiestelsel, moet worden onderscheiden van de huidige situatie.
De in deze paragrafen en tabellen genoemde bedragen, statistieken, termijnen en wetgeving dienen uitsluitend als gemiddelde marktindicatie ter illustratie van de theorie in 2026. Achteraf betalen is een officiële kredietvorm; onverantwoord gebruik kan leiden tot schulden en handhavingsmaatregelen door externe incassobureaus of deurwaarders. Deze informatie vormt geen financieel of juridisch advies).
Veelgestelde vragen achteraf betalen(FAQ)
Wat is het verschil tussen de diverse achteraf-betaalmethoden op de markt?
Achteraf-betaaldiensten werken in de basis volgens hetzelfde principe: je ontvangt een product of dienst voordat je de betaling volledig hebt voldaan. De precieze voorwaarden verschillen echter per aanbieder en betaalproduct. Zo kan de betalingstermijn bijvoorbeeld 14 of 30 dagen bedragen, terwijl sommige aanbieders ook de mogelijkheid bieden om een aankoop in meerdere termijnen te betalen.
Ook de manier waarop betalingen, retouren, herinneringen en eventuele kosten worden verwerkt, kan per aanbieder verschillen. Controleer daarom altijd de specifieke voorwaarden van de gekozen betaalmethode voordat je deze gebruikt.
Bij een gemiste betaling kan de aanbieder eerst een herinnering of aanmaning sturen. Als je daarna niet binnen de daarvoor geldende termijn betaalt en aan alle wettelijke voorwaarden is voldaan, kunnen buitengerechtelijke incassokosten en wettelijke rente verschuldigd worden.
Administratieve overweging: om het overzicht over toekomstige betalingsverplichtingen te behouden, kan het verstandig zijn om het aantal gelijktijdig openstaande achterafbetalingen beperkt te houden. Wanneer je meerdere aankopen bij verschillende aanbieders hebt openstaan, neemt het risico toe dat je een betaaltermijn of openstaand bedrag over het hoofd ziet.
Kan ik als student of jongere verantwoord gebruikmaken van achteraf betalen?
Dat kan, maar het vraagt om een goed overzicht van je financiële situatie. Veel aanbieders stellen achteraf betalen alleen beschikbaar aan consumenten van 18 jaar en ouder. De exacte leeftijds- en toelatingsvoorwaarden verschillen per aanbieder en betaalproduct.
Voor studenten kan het risico vooral ontstaan wanneer meerdere uitgestelde betalingen zich tegelijkertijd opstapelen. Een hypothetisch voorbeeld: wanneer je in een korte periode vijf bestellingen van €40 doet en deze allemaal nog openstaan, heb je in totaal €200 aan toekomstige betalingsverplichtingen. Als deze bedragen rond dezelfde periode moeten worden betaald, kan dat onverwacht zwaar drukken op je beschikbare budget.
Het is daarom verstandig om achteraf betalen alleen te gebruiken wanneer je het volledige bedrag daadwerkelijk kunt betalen en de openstaande verplichting goed kunt overzien. Gebruik de methode niet als noodoplossing om een tijdelijk geldtekort te overbruggen.
Bij retourgevoelige bestellingen, zoals kleding of schoenen die je thuis wilt passen, kan achteraf betalen praktisch zijn. Zorg ook dan dat je de betalingsvoorwaarden en uiterste betaaldatum goed bijhoudt.
Krijg ik door een betalingsachterstand bij achteraf betalen een BKR-registratie?
Dat hangt af van de betreffende betaalmethode, het soort krediet en de geldende registratieregels. Een betalingsachterstand bij achteraf betalen leidt niet automatisch in alle gevallen tot een BKR-registratie.
• Standaard achteraf betalen: bij veel huidige BNPL-diensten, waarbij je een aankoop bijvoorbeeld binnen 14 of 30 dagen volledig betaalt, vindt onder het huidige Nederlandse stelsel doorgaans geen reguliere BKR-registratie van de aankoop plaats. De precieze voorwaarden kunnen echter per product verschillen.
• Betalen in meerdere termijnen: ook hierbij hangt de vraag of sprake is van een geregistreerd krediet af van de kenmerken van het specifieke product en de geldende regels. Het is daarom niet juist om alle kortlopende termijnplannen zonder meer als “geen BKR” aan te merken.
• Langlopende kredietvormen: bij kredietproducten die al onder het reguliere stelsel van consumentenkrediet vallen, kan wél BKR-registratie plaatsvinden. Bestaande kredietregistratieregels, waaronder de daarvoor geldende voorwaarden en grenzen, zijn daarbij van toepassing.
Wat verandert er vanaf 20 november 2026?
Vanaf 20 november 2026 wordt de herziene Europese Richtlijn Consumentenkrediet (CCD II) van toepassing. Daardoor komen onder meer bepaalde vormen van Buy Now, Pay Later binnen het nieuwe wettelijke kader voor consumentenkrediet. BNPL-aanbieders krijgen daardoor te maken met aanvullende verplichtingen en vallen onder het toezicht van de Autoriteit Financiële Markten (AFM), voor zover de betreffende dienst onder de nieuwe regels valt.
De uitbreiding van het kredietkader heeft ook gevolgen voor het Nederlandse kredietregistratiestelsel. BKR geeft aan dat nieuwe kredietvormen, waaronder BNPL, hierdoor binnen het kredietregistratiestelsel kunnen komen te vallen. De precieze Nederlandse uitwerking van de registratie van BNPL-kredieten en betalingsachterstanden moet je daarom onderscheiden van de huidige situatie.
Wat als ik niet op tijd betaal?
Een betalingsachterstand kan wel degelijk gevolgen hebben, ook wanneer de betreffende aankoop zelf niet bij BKR wordt geregistreerd. De aanbieder kan het gebruik van de betaalmethode beperken of blokkeren en kan herinneringen en verdere incassomaatregelen inzetten. Als aan de wettelijke voorwaarden is voldaan, kunnen uiteindelijk buitengerechtelijke incassokosten en wettelijke rente verschuldigd worden. De AFM waarschuwt specifiek voor de extra kosten die kunnen ontstaan wanneer een BNPL-rekening niet op tijd wordt betaald.
Als betaling ondanks aanmaningen uitblijft, kan de schuldeiser uiteindelijk een gerechtelijke procedure starten. Een gerechtsdeurwaarder kan vervolgens, wanneer daarvoor een executoriale titel bestaat, bijvoorbeeld een uitvoerbaar rechterlijk vonnis, tot tenuitvoerlegging overgaan.
Wat betekent dit voor een toekomstige hypotheek of lening?
Een geregistreerd krediet of een betalingsachterstand kan invloed hebben op een toekomstige kredietaanvraag. Een kredietverstrekker kijkt bij de beoordeling naar de financiële verplichtingen en kredietgegevens die binnen het toepasselijke registratiestelsel beschikbaar zijn.
Daarom is het verstandig om achteraf betalen niet te gebruiken als oplossing voor een structureel tekort aan geld. Zorg ervoor dat je het volledige aankoopbedrag kunt betalen en houd alle openstaande verplichtingen goed bij.
Wat gebeurt er precies op het moment dat ik een achteraf-factuur niet betaal?
Wanneer je een achteraf-factuur niet binnen de afgesproken betalingstermijn betaalt, kan de aanbieder je een betalingsherinnering of aanmaning sturen. Bij consumenten moet aan de wettelijke voorwaarden worden voldaan voordat buitengerechtelijke incassokosten in rekening kunnen worden gebracht.
Bij de wettelijke aanmaning krijgt de consument een termijn van minimaal 14 dagen om alsnog te betalen zonder dat buitengerechtelijke incassokosten verschuldigd worden. De precieze wijze waarop deze termijn moet worden berekend en wanneer deze begint, hangt samen met de wettelijke vereisten voor de aanmaning.
Betaal je ook daarna niet? Dan kunnen, als aan alle wettelijke voorwaarden is voldaan, buitengerechtelijke incassokosten en eventuele wettelijke rente verschuldigd worden. Voor consumenten geldt voor de buitengerechtelijke incassokosten een wettelijk minimum van €40. Dit bedrag wordt echter niet automatisch bij iedere betalingsachterstand toegevoegd; de kosten moeten wettelijk verschuldigd zijn en mogen niet hoger zijn dan het toepasselijke wettelijke maximum.
De aanbieder kan er vervolgens voor kiezen de vordering aan een incassobureau over te dragen. De AFM wijst erop dat BNPL-aanbieders bij betalingsachterstanden incassomaatregelen kunnen nemen en dat daaraan extra kosten kunnen zijn verbonden.
Blijft betaling ondanks aanmaningen en incassomaatregelen uit? Dan kan de schuldeiser uiteindelijk een gerechtelijke procedure starten. Een gerechtsdeurwaarder kan namens de schuldeiser een dagvaarding uitbrengen. Als de rechter de betalingsverplichting vaststelt en er een executoriale titel beschikbaar is, bijvoorbeeld een uitvoerbaar vonnis, kan de gerechtsdeurwaarder het vonnis ten uitvoer leggen. In bepaalde gevallen kan daarbij beslag worden gelegd.
Belangrijk: wacht bij een betalingsprobleem niet af. Neem zo snel mogelijk contact op met de aanbieder en probeer, wanneer nodig, een betalingsregeling te treffen. Daarmee kun je voorkomen dat de betalingsachterstand verder oploopt.
Wat is verstandiger: direct betalen of achteraf afrekenen?
In de basis is direct betalen via iDEAL of je reguliere bankpas budgettair overzichtelijker. Je banksaldo neemt direct af, waardoor je meteen ziet wat je uitgeeft en geen openstaande betaalverplichting voor later opbouwt.
Achteraf betalen kan functioneel zijn bij:
• Webshops waar je kleding of schoenen eerst thuis wilt passen of controleren voordat je definitief besluit wat je houdt.
• Specifieke retourgevoelige bestellingen waarbij de kans bestaat dat je een deel van de bestelling terugstuurt.
Vermijd achteraf betalen daarentegen bij:
• Ondoordachte impulsaankopen waarbij je de financiële gevolgen naar de toekomst verschuift.
• Kleine, afzonderlijke aankopen die ongemerkt kunnen optellen tot een aanzienlijk bedrag aan openstaande betalingen.
Vuistregel voor je budget: als je een product op dit moment niet volledig kunt betalen met het geld dat je daarvoor beschikbaar hebt, is het verstandiger om de aankoop uit te stellen in plaats van achteraf betalen te gebruiken om een tijdelijk geldtekort te overbruggen.
Is het opgesplitst betalen in termijnen (zoals in 3 delen) minder risicovol?
Niet per se. Hoewel het betalen in drie termijnen overzichtelijker kan lijken en sommige aanbieders dit zonder rente aanbieden, blijven er financiële risico’s bestaan. Je gaat namelijk een betalingsverplichting aan waarbij meerdere termijnen op vaste momenten moeten worden voldaan. De precieze voorwaarden verschillen per aanbieder en betaalmethode.
Als je een termijn niet op tijd betaalt, kunnen na het doorlopen van de wettelijke stappen extra kosten verschuldigd worden. Wanneer aan alle wettelijke voorwaarden is voldaan, kunnen buitengerechtelijke incassokosten worden gevorderd. Voor consumenten geldt daarbij een wettelijk minimum van €40.
Psychologisch kan het systeem bovendien minder zwaar aanvoelen omdat het aankoopbedrag in kleinere bedragen wordt weergegeven. Daardoor kan een aankoop betaalbaarder lijken dan wanneer je het volledige bedrag direct ziet. Meerdere termijnbetalingen kunnen daarnaast naast elkaar lopen en zich daardoor ongemerkt opstapelen.
Vuistregel voor je budget: gebruik betalen in termijnen alleen wanneer je het volledige aankoopbedrag in principe al kunt dragen. Zorg er bovendien voor dat je voldoende geld beschikbaar houdt voor alle komende termijnen, zodat je niet afhankelijk wordt van toekomstig inkomen om de aankoop te kunnen betalen.
Wat zijn de risico's van specifieke achteraf-betaalkaarten voor jongeren?
Betaalkaarten die door achteraf-betaaldiensten worden aangeboden, kunnen extra aandacht vragen bij het beheren van je budget. De precieze werking, betaalmogelijkheden en eventuele kredietfaciliteiten verschillen per aanbieder en kaart.
Omdat een betaling met zo’n kaart aan de kassa vergelijkbaar kan verlopen met een reguliere betaalkaart, kan het minder duidelijk zijn dat je een betalingsverplichting aangaat of dat een aankoop op een later moment wordt afgeschreven.
Het risico bestaat dat je hierdoor minder goed overzicht houdt over je totale uitgaven en meerdere betalingsverplichtingen naast elkaar opbouwt. Dit kan vooral een aandachtspunt zijn wanneer je de kaart gebruikt zonder vooraf rekening te houden met je beschikbare budget.
Vuistregel voor je budget: controleer regelmatig je openstaande en geplande betalingen en gebruik een achteraf-betaalkaart alleen wanneer je voldoende financiële ruimte hebt om de betreffende uitgaven tijdig te voldoen.
Is een achteraf-betaalkaart hetzelfde als een gewone pinpas?
Nee. Een gewone pinpas is rechtstreeks gekoppeld aan je bankrekening, waarbij een betaling doorgaans direct van je beschikbare saldo wordt afgeschreven. Bij een achteraf-betaalkaart kan de betaling op een later moment plaatsvinden. De precieze werking, betaaltermijn en manier waarop betalingen worden afgerekend verschillen per aanbieder en kaart.
Omdat je bij het gebruik van een achteraf-betaalkaart niet altijd direct het aankoopbedrag van je bankrekening ziet verdwijnen, kan het lastiger zijn om je actuele uitgaven en toekomstige betalingsverplichtingen bij te houden. Wanneer meerdere aankopen naast elkaar openstaan, kunnen deze bedragen zich bovendien ongemerkt opstapelen.
Let op: de in deze FAQ genoemde bedragen, termijnen, limieten en systemen dienen uitsluitend als gemiddelde markt- en wetsindicatie ter illustratie van de theorie in 2026. De exacte acceptatievoorwaarden, kredietlimieten en kosten zijn volledig afhankelijk van de actuele wetgeving, je persoonlijke situatie en de specifieke algemene voorwaarden van de gekozen bank of maatschappij. Deze informatie vormt geen financieel of juridisch advies.